Biden faalt als bruggenbouwer

Joe Biden wil letterlijk en figuurlijk als bruggenbouwer de geschiedenisboekjes ingaan, maar vooralsnog kraken en piepen zijn lijmpogingen – en dat komt vooral door zijn eigen partij.

Eerst het goede nieuws voor Biden: het congres stemde vorige week in met een investering van één triljard dollar in Amerika’s infrastructuur. Hoognodig, vinden ook veel Republikeinen. De partij gaf Biden van de zomer al het jawoord. Toch lag de deal tot afgelopen week stof te vergaren; Democraten wilden er pas over stemmen nadat er ook een investering in ‘menselijke infrastructuur’ zoals kinderopvang en betaald verlof lag. Tot op heden lukt dat niet. De Republikeinen zijn tegen en ook enkele Democraten hebben zo hun twijfels. Uiteindelijk kozen de Democraten eieren voor hun geld: ze keurden de infrastructuurakkoord alsnog goed.

De deal is vintage Biden. De president beloofde kiezers tijdens de verkiezingen geen grootse vergezichten, maar een terugkeer naar een Washington dat werkt. De recordinvestering in infrastructuur is daarom niet alleen economisch, maar ook symbolisch belangrijk. Republikeinen en Democraten werken weer samen! Op naar de volgende deal, zou je zeggen. Veel Democraten denken daar anders over. Zij wijten de dalende populariteit van Biden aan een gebrek aan daadkracht. De president moet volgens hen nu echt haast maken met de uitbreiding van sociale zekerheden. Het probleem: daar heeft Biden geen mandaat voor.

Terwijl debatten over fysieke en menselijke infrastructuur Washington domineren, boekten de Republikeinen vorige week spectaculaire overwinningen bij diverse verkiezingen. Virginia verkoos Republikein Glenn Younkin boven Terry McAuliffe, een voormalig campagnestrateeg van de Clintons. Zelfs het zeer Democratische New Jersey leek aan de Republikeinen ten prooi te vallen: Democratisch gouverneur Philip Murphy behield zijn positie dankzij een krappe 51% van de stemmen.

In Virginia bleek het onderwijs een beslissende factor. Kiezers zijn bezorgd over het mogelijk invoeren van lessen die Amerika’s geschiedenis proberen te herschrijven. De uitspraak van de Democratische kandidaat McAuliffe dat ouders zich daar vooral niet mee moeten bemoeien, kostte hem de verkiezingen. Ondertussen leven er zorgen over de democratie. Republikeinen vrezen dat het stemsysteem zo lek als een mandje is en bouwen daarom allerlei zekerheden in. De Democraten zien deze ‘zekerheden’ als iets heel anders: een sluwe poging om onwelgevallige verkiezingsuitslagen nietig te kunnen verklaren.

Er zijn in de Verenigde Staten momenteel meer bruggen te verbouwen dan alleen fysieke. Fundamenten als de democratie en het onderwijs vertonen houtrot. Een mooie klus voor een president die zichzelf als de ultieme bruggenbouwer ziet.

De verkiezingen van 2020 waren een referendum over Trump. Biden is gekozen omdat hij Trump niet is. Een meerderheid van de Amerikanen wilde van conflict naar compromis. Biden doet er goed aan om deze saaie, doch belangrijke verkiezingsbelofte op één te zetten. Zoals ik na de verkiezingen in De Volkskrant zei: Biden moet Democraten én Republikeinen in één kamer krijgen en op zoveel mogelijk dossiers zien samen te werken. Frustrerend? Tijdrovend? Jazeker, maar het is de essentie van zijn presidentschap. Doet Biden dit niet, dan stort zijn Witte Huis sneller in elkaar dan al die achterstallig onderhouden bruggen.