Monica Lewinsky: van ‘slet’ naar ‘strijder’

Volgens Monica Lewinsky is haar affaire met Bill Clinton de afgelopen 25 jaar vooral voor en door mannen geanalyseerd. Bijna een kwart eeuw later is het tijd voor een vrouwelijk perspectief en daar werkt ze dan ook hoogstpersoonlijk aan mee.

In Impeachment, het langverwachte derde seizoen van American Crime Story dat deze maand van start gaat, zien we hoe Lewinsky uitgroeit van groene stagiaire naar één van de hoofdrolspelers in Amerika’s grootste seksschandaal ooit. Ook zien we hoe de Republikeinen haar als pion gebruiken om hun grootste politieke tegenstander, Bill Clinton, uit het Witte Huis te verjagen.

American Crime Story, uitgezonden op televisiezender FX, dramatiseert spraakmakende misdaadzaken uit de jaren negentig. De eerste twee seizoenen, over de rechtszaak tegen O.J. Simpson en de moordenaar van Gianni Versace, leerden kijkers meer over zaken waarvan ze toch al dachten het een en ander te weten. Dit seizoen doet dat ongetwijfeld ook, maar zegt ook iets over de huidige tijdsgeest. Via deze serie vertelt Lewinsky eindelijk haar eigen verhaal – ze is een van de producenten van de serie.

Hoewel Lewinsky aanvankelijk huiverig was, besloot ze zich toch bij het productieteam aan te sluiten. “Bijna alle boeken over de afzettingsprocedure tegen Clinton zijn door mannen geschreven”, zei ze onlangs in Vanity Fair. “In deze serie zitten meer vrouwelijke stemmen en we bekijken de affaire vanuit een vrouwelijke bril. Twee van de drie schrijvers en vier van de vijf producenten zijn vrouwen. Ik mag dan niet alles leuk vinden wat er in de serie zit, of er juist uitgehaald is, maar voor mij is het belangrijk dat vrouwen het hebben vormgegeven.”

Met Lewinsky als producent van de serie is haar imago bijna een kwart eeuw na de affaire die haar naam draagt, drastisch veranderd.

Lewinsky, ten tijde van de affaire begin 20, werd door veel Amerikaanse media vooral als ‘slet’ afgeschilderd. Clinton, die de afzettingsprocedure tegen hem overleefde, was de politieke ‘winnaar’ – een grote meerderheid van de Amerikaanse kiezers bleef achter hem staan.

De afgelopen jaren werd Lewinsky steeds meer als slachtoffer gezien. Door de opkomst van de MeToo-beweging zien media en politieke commentatoren de affaire in een ander licht. Presentatoren David Letterman en Bill Maher maakten Lewinsky destijds meermalen belachelijk. Nadat Lewinsky jaren later bekendmaakte mede hierdoor meerdere zelfmoordpogingen te hebben ondernemen, boden beide heren excuses aan.

Tijdens een veelbekeken TED-talk in 2015 verwoordde Lewinsky haar acties uit de jaren negentig wellicht het best. “Ik heb een fout gemaakt”, gaf ze toe. “Ik werd verliefd op mijn baas.” Met andere woorden: moet ik daar mijn hele leven voor boeten?

Oud-president Clinton liet in 2018 desgevraagd van zich horen. “Waar ik me altijd zorgen over heb gemaakt”, zei hij in een interview, “is dat ze als het ware voor altijd ‘bevroren’ zou zijn in het collectieve Amerikaanse geheugen.” Mede door Clinton gebeurde dat – Lewinsky is voor altijd that woman, zoals hij haar noemde toen hij de affaire nog ontkende.

Toch pakt Lewinsky de afgelopen jaren, middels artikelen, spreekbeurten en nu deze serie, letterlijk en figuurlijk haar eigen stem terug. Zo strijdt ze tegen online pesten; als ervaringsdeskundige weet ze heel goed wat dit met iemand kan doen. Amerikaanse media schilderen haar niet langer als ‘slet’ af, maar als ‘slachtoffer’ of zelfs een ‘strijder.’