Wat Dijkhoff doet, doet Donald ook

Raymond Mens 1 juli 2019
0 people like this post

“De grootste partij is uitgekeken op zichzelf”, schreef Tom-Jan Meeus eerder deze week in het NRC. De VVD lijkt volgens hem bezig om zichzelf drastisch te vernieuwen en schuwt daarbij geen enkel taboe. Het zou zomaar kunnen dat “ze het menen” en de liberalen zich opmaken voor “een nieuwe tijd waarin de macht van het geld het aflegt tegen de macht van de burger”, concludeerde hij. Meeus lijkt de VVD te complimenteren. Waarom is ‘ie dan zo negatief over president Donald Trump?

Dat de VVD zichzelf vernieuwt, is natuurlijk logisch. De partij is al bijna negen jaar de grootste van ons land. Waar de grootste uitdaging in 2010 de economische recessie was, is het anno 2019 de klimaatcrisis. Bovendien verandert de samenleving. De wijze van politiek bedrijven dus ook.

Ik groeide op in de jaren negentig. De jaren van Clinton, Kok en Blair. Samen vormden zij de as van ‘de derde weg’ – de beweging die de traditionele sociaaldemocratie met de liberale markteconomie verbond. Premier Kok wilde de “ideologische veren” van de PvdA afschudden. “De tijd van de grote overheid is voorbij”, verkondige Clinton. Een ongekende uitspraak voor een Democratische president. Ruim twintig jaar later ebben oude ideologische scheidslijnen alsmaar verder weg. Het discussiestuk van Klaas Dijkhoff is hier een goed voorbeeld van. Liberale middelen zijn voor hem geen uitgangspunt, een samenleving waarin je je vrij, veilig en fijn voelt, wel.

“Je zult toch het verhaal op een wat andere manier moeten vertellen”, zei Pim Fortuyn in 2002 al. “Omdat de scheidslijn op het ogenblik niet meer via ideologieën loopt. Ook niet meer via godsdienst. Die loopt gewoon via oud en nieuw. Goed en slecht. Werkt het wel of werkt het niet. Zo zit de moderne mens in elkaar.” Fortuyn kwam zelf dan ook met zijn ‘menselijke maat’. Geen grote, allesomvattende scholengemeenschappen meer, maar maximaal tweehonderd leerlingen op een dorpsschooltje dicht bij huis. Weg ook met die grote ziekenhuizen. De grenzen moesten voorlopig maar even dicht. “We moeten niet teveel hooi op onze vork nemen.” Wat Dijkhoff nu doet, is simpelweg moderne politiek.

Dat brengt me bij de 45e president van de Verenigde Staten. Trump wordt veelal afgeschilderd als een systeemfout. Iemand die tijdelijk verfoeilijke stappen achteruit zet en hopelijk snel weer verdwijnt. Het tegendeel is waar. Wat Dijkhoff bij de VVD doet, doet Trump bij de Republikeinse partij.

Waar de neoconservatieven jarenlang voor zoveel mogelijk vrijhandel pleitte, trapt Trump op de rem. NAFTA ging op de schop en met China en de Europese Unie wordt momenteel over nieuwe, protectionistischer voorwaarden onderhandeld. Waar de Republikeinen steevast marktwerking in de zorg bepleitten, wil Trump dit aan banden leggen. Ook zet hij traditionele Amerikaanse waarden op het gebied van democratie en mensenrechten op de tocht. In Trumps transactiepolitiek geldt enkel: doe jij wat voor mij, dan doe ik wat voor jou. President Trump moderniseert hiermee de kern van de Republikeinse partij. Geen ideologische wereldbeelden met Amerika als shining city upon a hill, maar een praktisch toepasbare transactiepolitiek waar ‘voor wat, hoort wat’ telt. Het doel is America First, de weg daarnaartoe loopt kriskras door links en rechts heen.

Natuurlijk doet Trump dat in z’n geheel eigen stijl. Als die reusachtige olifant in dat piepkleine porseleinkastje. Dijkhoff doet het in alle rust en werkt zijn ideeën oprecht samen met zoveel mogelijk leden uit. Interessanter dan hoe ze het doen, is echter wat ze doen. Daarin verschillen de twee niet veel. Ze moderniseren hun partij door de inhoudelijke kern te vernieuwen. Dat Dijkhoff daar krediet voor krijgt, is terecht. Nu nog wachten op de felicitaties voor Donald Trump.

Category: Blog
  • 0
  • 336